DDS in Baku » Bakı

Бакху – Остров Огня

Dr. FZ — Sat, 14 Aug 2010 16:19:27 +0000

В книге Чингиза Каджара (Çingiz Qaçar) “Старый Баку” есть информация о том, что (далее по тексту) “… английский учёный Давид Рол на основе многолетних исследований пришёл к выводу, что библейский рай находился на территории Азербайджана, в районе Тебриз-Урмия. Он пишет, что здесь родились Адам и Ева (странно, как они могли вообще родиться?) и что в Азербайджане началось зарождение мировой цивилизации. Отсюда в течении многих веков потомки Адама и Евы переселяются и несут новую культуру (а что, до них была и другая?) сначала в район Ардебиля, а оттуда в Шумер. Из Шумера на лодках, очень похожих на изображённые в Гобустане, попадают в Древний Египет. Согласно древне египетской мифологии, далеко за морем существует “Остров Огня”, куда после смерти отправляются души фараонов. Остров находится на восточном крае небосклона у горы Бакху (Mount Bakhu), на которой восседает змей “хранящий в себе огонь”. Путешествие на “Остров Огня” в египетской мифологии символизировало обратный путь к берегу Каспийского моря (непонятно, откуда этот вывод?), к их древней родине. Фараон должен вернуться к тёмной реке подземного царства на “Остров Огня”, откуда происходили их доисторические предки. “Остров Огня”, несомненно, должен был быть в районе Баку (Бакху у египтян) – города сплошных огней, которые в глубокой древности посещались почитателями огня со всего света. Последняя лодочная стоянка пилигримов-огнепоклонников чаще всего бывала в святом месте – Гобустане (Богустан – место Бога), где сохранились изображения лодок, анологичных египетским. “Островом Огня” мог быть глубоко почитаемый испокон веков огнепоклонниками остров Пираллахи (рус. – остров Святой). Всё выше сказанное подтверждает слова норвежского исследователя Тура Хейердала, что Азербайджан является одним из древнейших очагов цивилизации человечества…”

Насколько я смог выяснить, всё это описано в книге Давида Рола (David Roll) “Откуда происходят цивилизации?” (в оригинале “Where did civilizations derive from?”). К сожалению не смог найти эту книгу и более подробно узнать про 6-ти тысячи летнюю (?) историю Баку. Но книга Чингиза Каджара “Старый Баку” хоть и немного дороговатая, но очень качественная и интересная. Советую.

Panoramalar

Dr. FZ — Mon, 26 Jul 2010 13:37:12 +0000

Bakının bəzi məkanlarının dairəvi panoramalarının təqdimatına başlayıram. Bugün Sabir bağı və təzələnmiş Fəvvarələr meydanına baxa bilərsiniz. Mütamadi olaraq yeni panoramalar əlavə olunacaqdır.

Sabir bağı.

Fəvvarələr meydanı.

Tam ekran baxmağınızı məsləhət görürəm.

30.04.2009 – 9:30

Dr. FZ — Fri, 30 Apr 2010 04:30:41 +0000

əl-Fatihə

Mərhəmətli, Rəhmli Allahın adı ilə!
Həmd (şükür və tərif) olsun Allaha – aləmlərin Rəbbinə,
(Bu dünyada hamıya) mərhəmətli , (axirətdə isə ancaq möminlərə) rəhmli olana,
Haqq-hesab (qiyamət) gününün sahibinə!
Biz yalnız Sənə ibadət edirik və yalnız Səndən kömək diləyirik!
Bizi doğru (düz) yola yönəlt!
Nemət verdiyin kəslərin yoluna! Qəzəbə düçar olmuşların və (haqdan) azmışların (yoluna) yox!

5.02.2010

Dr. FZ — Fri, 05 Feb 2010 10:07:51 +0000

Фотовыставка “Yeddi”

Dr. FZ — Thu, 17 Dec 2009 19:48:44 +0000

Наконец-то открылась долгожданная фото выставка «Yeddi – The Seven». Как ни странно, в отличие от большинства наших мероприятий, открытие состоялось почти во время, т.е. с опозданием всего на 20 минут. Уже только это вызвало протест опоздавших большое удивление. Официальная часть тоже была недолгой, что тоже не могло не радовать собравшихся. Присутствие некоторого количества местных селебрити не очень отвлекло пришедших, и они сразу же расталкивая друг друга ринулись в зал, где были представлены фотографии.
На выставке, которая кстати будет открыта в течение месяца, представлены работы 7-ми, хоть и молодых, но уже довольно известных в узких кругах фотографов: Эльнура Бабаева, Фахрии Мамедовой, Илькина Гусейнова, Рены Эфенди, Сергея Хрусталева, Ситары Ибрагимовой и Тахмины Ахмедовой.

Обществу Фотографов Азербайджана в очередной раз удалось при ограниченных возможностях достичь максимального результата. И вообще, Асият Фатуллаева блистала.
Выставленные фотографии очень интересны, поэтому советую посетить выставку и убедиться в этом самостоятельно. Тем более, что вход бесплатный стоит всего 5 АЗН.
Очень приятное впечатление оставил Музей Современного Искусства (Müasir İncəsənət Muzeyi). Всё на высшем уровне. После просмотра 60-ти фотографий, посетители начали разбредаться по залам музея. Таким образом посещение фотовыставки плавно переросло в массовую экскурсию. Кстати, посетителей было довольно много, мелькало много знакомых лиц. И видимо большинство, как и я, впервые были в этом новом музее, поэтому старались за уплаченные 5 манатов заодно посмотреть и весь музей никто не ограничелся только просмотром фотографий.

Очень советую посетить этот музей. Приятный дизайн, уютные залы, мягкие диваны, романтические закоулки, хорошее оснащение и главное богатейшая экспозиция Музей Современного Искусства никого не оставят равнодушными. Наряду с работами известных художников и скульпторов Азербайджана, можно увидеть работы Сальвадора Дали, Шагала и Пикассо. В общем, впечатлило.

В музее очень много необычных и интересных работ. Некоторые мне так понравились, что я дал им свои названия (да не обидятся на меня авторы). Например латунный Джо, глобус Кубы и скульптура Жанны Агузаровой.

Посетители тоже видимо офигели от увиденного были под впечатлением, поэтому вдоволь развлекались как могли. Особенно резвились Севда и Эмма Алекперзаде.

В музее, кроме собственно экспозиции, есть стильное кафе, книжный магазинчик, небольшой видео салон, тойхана и галлерея где можно приобрести понравившиеся произведения искусства. Кому интересно, могут посмотреть цены и ужаснуться.

Но больше всего меня впечатлило то, что в этом музее есть работы Сальвадора Дали (скульптура и картина), Пиккасо и Шагала. Наверное потому, что я впервые видел оригиналы их работ. Зал где они выставляютсь особо охраняется, охраник буквально не отходил от “Qadın fiquru” Дали.

Yeni kateqoriya

Dr. FZ — Sat, 31 Oct 2009 08:05:26 +0000

Əlimdə olan çoxsaylı məlumatı hər kəs ilə bölüşmək məqsədi ilə, yeni “Bakı” başlıqlı kateqoriyanı açmaq qərarını aldım. Burda Bakı və ətraf kəndlər haqqında maraqlı məlumatlar, nadir fotolar və videolar, müstəsna tarixi xatirələr və unudulmuş əsərlər haqqında yazılar dərc olunacaq. Hətta artıq bəzi köhnə yazılar da bu kateqoriyaya daxil edildi.

Vəhşilik

Dr. FZ — Sat, 16 May 2009 08:17:26 +0000

Bu gün səhər, saat 9-da pəncərəmizin altından gələn atəş səsi bizi çox qorxutdu. Gördüyümüz mənzərə isə insan vəhşiliyinin və qəddarlığının növbəti nümunəsi idi. Yaşayış evinin həyətində, hər kəsin gözlərinin qabağında, düz məktəbin yanında sahibsiz itləri silahla vuraraq öldürürdülər.

Hər şeyin öz həddi var. Təbii ki, sahibsiz itlər şəhərdə olmamalıdır, amma bütün dünyada bu məsələni daha yumşaq formada həll edirlər. İtləri ya tutub xüsusi yerlərə aparırlar, ya da yatırdırlar. Və ancaq bizdə… ehh.

30.04.2009 – 9:30

Dr. FZ — Fri, 01 May 2009 15:58:59 +0000

əl-Fatihə

İldırım

Dr. FZ — Wed, 11 Feb 2009 07:11:14 +0000

11 fevral 2009, gecə saat 1:48, Cavanşir körpüsünün yanı.

İçərişəhərli tutuquşular

Dr. FZ — Sun, 14 Dec 2008 21:17:01 +0000

Bakı həqiqətən çox qəribə bir yerdir. İllərdir yaşadığımız və hər yerini bildiyimizi düşündüyümüz şəhərdə hələ təzə bir şeylə qarşılaşmaq mümkündür ki, lap mat qalırsan. Şəhərin mərkəzində, İçəri Şəhərdə sanki bir tropik meşəsindəki kimi tutuquşuların yaşadığını bilirsiniz mi? 7-8 quşdan ibarət bir dəstə orda çox rahat və sərbəst yaşayır. Özüm görməsəydim, mən də inanmazdım. Həm də bunlar adi ev tutuquşuları deyil, əsl vəhşi quşlardır. Ən maraqlısı isə odur ki, tutuquşuları Nyu-Yorkda da artıq şəhər quşları olmağa başlayıblar.
İçərişəhərli yaşlı bir kişi dedi ki, bunlar burda çoxdan yaşayırlar, bir necə ildir. Əvvəl 3 quş idi, indi çoxalıblar. Keçən ilin qarlı qışında onlara heç nə olmayıb, indi də olmaz. Demək ki, şəraitləri yaxşıdır ki, bugünkü kimi soyuq günlərdə də yaşaya bilirlər.

İnanmayanlar başqa şəkillərə və videoya baxa bilərlər.

UPDATE 10 aprel 2010: bu şəkillər 1,5 il əvvəl çəkilib, amma hal-hazırda tutuquşları artıq İçəri Şəhərdə deyil, yeni təmir olunmuş Filarmoniya parkında (köhnə adıyla Qubernator bağı) məskunlaşəblar. Həm də özlərini əvvəlkindən də yaxşı hisedirlər.

Beşmərtəbə

Dr. FZ — Tue, 09 Dec 2008 18:47:18 +0000

Bakı deyişir. Bakını tanımaq olmur. Bakının ən köhnə və ən tanınmış məkanları da yenilənir, müasirləşir.
1929-cu ildə tikilən və o vaxtdan “beşmərtəbə” adı ilə tanınan binanın və ətrafının necə dəyişdiyini yazımızın davamında görə bilərsiniz.
Əvvəllər Quba meydanı adlandırılan indiki Füzuli meydanı şəhərin ən vacib ticarət və nəqliyyat mərkəzlərindən idi. Bazarnı (H.Hacıyev küç.) və Şamaxı yolu (C.Cabbarlı küç.) kəsişmələrində olan bu meydana həm Voronsovski (Islam Səfərli küç.) və Sitsiyanski (Təbriz Xəlilbəyli küç.) küçələri də açılırdı. Burda çox saylı dükanlar, anbarlar və səyyar satıcılar var idi. İndiki şahmat məktəbinin yerində dəvə tövləsi var idi.
Cəfər Cabbarlı bu meydan haqqında “Firuzə” (1935) hekayəsində yazırdı: “…Uzun və qısa saqqallı dəllallar o tərəf bu tərəfə yüyürərdi, dərvişlər dişsiz ilanlarını oynadaraq, imanın şücaətindən və sahibəzzamanın uzunqulağa suvar olaraq zühur edəcəyindən danışardı….”
İndiki “Beşmərtəbə” kimi bilinən binanın yerində isə Abbasqulu Bakıxanovun qızı Töhrə xanıma məxsus olan karvansara var idi. Bu karvansaraya Xanım Karvansarası deyirdilər. Xüsusilə tiryək alveri və tiryək çəkməyə məxsus otaqları ilə məşhur bu bir mərtəbəli karvansaranın qarşısında (təxminən indiki Füzuli heykəlinin yerində) şəhərin əsas su mənbələrindən olan yeraltı bulaqlar var idi. Səkkiz metrə dərinlikdə olan bu bulaqlardan İçəri Şəhərə xüsusi Hüseyquluxan kərgizi (su kəməri) çəkilmişdi.
1903-cü ildə şəhər upravası burdakı bazarı ləğv etmək qərarı aldı. Bunun əsl səbəbi antisanitariya və idarə olunmaz kriminoqen vəziyyət olsada, rəsmi qərara «чтобы избавиться от базарной сутолоки и постоянной давки» yazıldı. Bir səbəb də yaxınlıqda olan Bazarnı küçəsindəki (indiki Hüsi Hacıyev küçəsi) dükanların ucuz bazar ilə rəqabət apara bilməməsi idi. Nəhayət bazar dağıdıldı, yol genişləndirildi və daha sonra burdan konka (atlı tramvay) relsləri salındı.
1918-ci ildə isə Bakıya girən Türk ordusu, şəhərdə əmin-amanlıq yaratmaq üçün geniş tədbirlər alırdı. Özbaşınalıq, cinayətkarlıq, geniş yayılan soyğunçuluq və oğruluq kimi hallar şəhərdə həyatı iflic halına salmışdı. Qısa müddətdə türk əsgərləri qanun-qaydanı bərpa etdilər, çox sayda cinayətkar tutuldu, edam edildi, zindanlara salındı ya da şəhərdən çıxarıldı. Türk hərbi komendaturası Quba meydanında dar ağacları qurdu və bir necə oğrunu burdan asaraq bir necə gün ərzində bütün şəhər sakinlərinə oğru və cinayətkarları necə aqibəti gözlədiyini nümayiş etdirdi. Bu sərt və qorxunc dərsdən sonra şəhərdəki vəziyyət tamamən düzəldi. Və o vaxtdan quldur və oğruları haqqında “yeri Quba meydanıdır” deyirlər.
Daha sonralar burdakı bütün tiryəkxanalar söküldü, bazar dağıdılaraq burda park salındı və nəhayət karvansara xarabalığı yerində “Beşmərtəbə” kimi bilinən bina tikildi.

1880

Şamil Fətullayevin “Градостроительство Баку XIX – начала XX веков” əsərindən alınıb.

1898

Polkovnik Fon-der-Nonnenin tərtib etdiyi “Планъ существующаго и проектированнаго расположенiя губернскаго города Баку, съ показанiемъ предполагаемаго урегуллированiя и распространенiя” xəritədən alınıb.

1905

Poçt kartoçkası, Y.Q. Qülbasarovun foto atelyesi.

1905

Eyni yerin 2009-cu ildə çəkilmiş şəkili (fotoya tıklayaraq böyük şəklə baxa bilərsiniz). Göründüyü kimi, arxa planda olan binanın sadəcə bir hissəsi qalıb.

1907

1914

1918

Bakı Dəniz Aviasiyası Məktəbinin ştabs-kapitanı V.L. Korvin-Kerber tərəfindən 1918-ci ildə Bakının havadan çəkilişi aparıldı. Bu fotoların birində uzaqdan da olsa Quba meydanı və ətraf ərazilər də əks olunub.
1 – Xanım Karvansarası
2 – Şamaxı bazarı (meyvə bazarı, açıq bazar)
3 – Qəssab palanı

1925

1929

1934

1935

1936

1960

1972

1979

1999

2005

2006

2007

2008

Manaf Süleymanovun məşhur “Eşitdiklərim, oxuduqlarım, gördüklərim” kitabında (Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı, Bakı, 1987) Quba meydanı haqqında bunlar yazılıb (təəssüflər olsun ki, ancaq Elmira Axundovanın rus dilinə tərcüməsini tapa bildim):

“…ГУБА МЕЙДАНЫ (площадь Физули) была одной из самых многолюдных частей города. Наряду с парапетом, она считалась главной площадью Баку. В караван-сараях и гостиницах, расположенных на площади, можно было встретить торговцев, купцов, интеллигентов, деятелей культуры, землевладельцев, прибывших из различных уездов и сел Азербайджана.
Губа мейданы считалась основным пристанищем многочисленных гочу. Именно здесь замышляли они очередную авантюру: убийство, похищение девушки, поджог дома или учреждения, именно здесь сколачивались в группы и шли на «дело». В этом месте скрещивалось сразу несколько улиц: Балаханская, Бондарная, Чадровая, Базарная, Шемахинская, Сисиановская. На первых этажах зданий располагались бакалейные, мануфактурные, галантерейные лавки, мастерские по пошиву чарыхов (для аристократов, духовенства и богачей шили особые, ширазские чарыхи, а для простонародья чарыхи из серой кожи), лавки мясников, зеленщиков, всевозможные ашхана, чайхана, кебабхана… Верхние этажи занимали гостиницы и квартиры. В отдаленной части площади стояли деревянные будки, где вели оживленную торговлю евреи. В особых мастерских изготавливали подсвечники из железа, меди и даже серебра. Украшали их узорами, позолотой. Рядом работали фонарщики, свечники.
Из чайханы и ашханы доносились звуки граммофона, на площади часто играла шарманка.
В осенние и зимние месяцы по площади расхаживали продавцы селеба— напитка, изготовленного из кореньев,— и громко расхваливали свой товар: «Настоящий бальзам!», «Вкусно, полезно для здоровья!» «Единственное средство от всех болезней!» Ароматный напиток молочного цвета был очень приятен на вкус.
Одним из самых популярных заведений Губа-мейданы был ресторан Гасана Первого под названием «Ислам». Правда, в то время лавки, магазины, рестораны больше знали по имени владельцев, нежели по названиям. Гасана благодарные клиенты торжественно нарекли Первым, признав его превосходство над всеми остальными кулинарами города. В этом заведении с утра до позднего вечера толпился народ. Блюда, которые подавали здесь, имели неповторимый вкус, и отведавший стряпни Гасана Первого становился его постоянным посетителем. В ресторан приезжали даже из окрестных поселков, промыслов — Сабунчи, Сураханы, Раманы, Биби-Эйбата, из Черного города. Здесь же назначались деловые встречи купцов, прасолов, коммерсантов разного рода. Одноколки, пролетки, фаэтоны выстраивались в ряд по обеим сторонам ресторана.
Однажды клиенты, приехавшие на обед, с удивлением обнаружили, что ресторан «Ислам» закрыт. Поднялся шум-гам, бросились искать Гасана Первого. Работники ресторана в недоумении разводили руками, мол, нам самим ничего неизвестно. Один из подручных Гасана рассказал, как тот готовил свои знаменитые блюда. Мы, мол, все нарезали, шинковали, очищали и, когда оставалось лишь разложить мясо и зелень по кастрюлям, горшкам, сковородам, Гасан Первый выпроваживал всех из кухни. Нам разрешалось войти, когда все это уже стояло на огне. Оказывается, хитрый владелец ресторана смешивал с пряностями незначительное количество опия и подсыпал в блюда. Потому-то отведавшего эти блюда неудержимо тянуло попробовать их вновь. А Гасан нажил на этом большие деньги. Происходил он из иранского города Зенджан. Многие зенджанцы работали в Баку пекарями. Заработав деньги, они так же неожиданно исчезали. По всей вероятности, отправлялись обратно на родину…“

Quşbazlar

Dr. FZ — Sun, 23 Nov 2008 18:38:33 +0000

Deyirlər Bakının ruhu ölüb. Deyirlər bizim zəmanədə artıq romantiklər qalmayıb. Deyirlər insanlar köbudlaşıblar.
Nə yaxşı ki, bu belə deyil. Nə yaxşı ki, hələ də həvəsli insanlar var. Nə yaxşı ki, köhnə həyat tərzimiz hələ də qorunur.

Hər bazar günü, səhər saat 6-dan 11-ə qədər, Cavanşir körpüsünün yanında (keçmiş Qaqarin körpüsü), dəmir yolunun kanarında quşbazlar yığışırlar. Bütün şəhərin həvəskarları, Bakı kəndlərinin əməkdar quşbazları bura gəlirlər.
Göyərçin ya da döyüş xoruzlarını satan olur, dəyişdirən olur, bağışlayan olur, amma əksər insanlar sadəcə gəzir baxırlar. Əslində guya al-veri üçün yığışırlar, ancaq əsas al-ver deyil, əsas söhbətləşməkdir, dərdləşməkdir, özləri kimi həvəskarlarla görüşməkdir. Danışırlar, gülürlər, kimi quşlarını tərifləyir, kimi keçmiş günləri yada salır. İndiki Bakının tamahkarlığı yoxdur ora yığışan insanlarda, hər gün qarşılaşdığımız gözüdoymazlıqdan uzaqdır bu yer. Həmdə nə qazanarsan ki göyərçin sataraq?

Mən nə quşbazam, nə də göyərçinlərdən başım çıxır, amma bugun ordaydım. Gəzdim, baxdım, söhbətlərə qulaq asdım. Sizdə baxın…

Gedib baxmaq istəyənlər üçün xəritə.